De duim omhoog cultuur

De duim omhoog cultuur - door Karin Merx

In het afgelopen jaar heb ik eens gekeken naar het duimpjesgedrag met name op Facebook, maar ook Instagram heeft alleen deze omhoog of 'like'optie. Een duimpje omhoog geven doe je als je iets kan waarderen of het er mee eens bent. Een duimpje omlaag bestaat niet, dus je kunt niet laten blijken als je het ergens niet mee eens bent. Je kunt dan twee dingen doen: niets of indien je die specifieke kennis hebt, een positieve opbouwende kritiek geven.

Inmiddels verkeer ik in een situatie waarbij in mijn facebookvriendenkring veel kunstenaars zitten. Kunstenaars waar ik meer mee heb dan slechts de virtuele ontmoeting, maar waar ook wel projecten mee samen gedaan worden. Nu verwacht ik dus dat je elkaar onderling kunt stimuleren of aanscherpen als het om geplaatst werk gaat in de fotosectie van Facebook. Maar niets is minder waar. De cultuur van de duimpjes heeft ook hier zijn intrede gedaan en pas op als je in plaats van de duim of het niets, gebruik maakt van de positief opbouwende kritiek. Dat wordt niet gewaardeerd. Nee, het is zaak zoveel mogelijk duimpjes te verzamelen en daar hangt blijkbaar mee samen dat de hoeveelheid aangeeft dat je of geweldig bent, minder geweldig of slecht omdat je werk niet opvalt en geen duimen heeft gekregen.

Wat waarschijnlijk samengaat met de duimen, is dat men blijkbaar te weinig bagage heeft om een kritische blik te werpen. Maar ik vrees eerder omdat er een opportunistische gedachte achter zit. Het lijkt erop dat je vooral duimen omhoog moet geven om zelf de aandacht te trekken. Ik experimenteer daar wel eens mee en zie dan het patroon van een duim krijgen als je de ander ook een duim geeft. Niet alleen op Facebook, maar ook bij de fotoapplicatie Instagram. Hoe meer duimen je verzamelt, hoe sneller je op de pagina ‘populair’ gezet wordt. Andere opportunistische insteek is dat duimstekers blijkbaar iets willen hebben van de persoon waar ze de duim voor omhoog richten.

Het is een vreemd fenomeen. De sociale media worden niet sociaal gebruikt, maar om hard te schreeuwen en om anderen die dan zogenaamd je ‘vriend’ zijn te misbruiken voor jouw aandacht. Dat is meer ego-media dan sociale-media. Je moet harder schreeuwen in dit virtuele gekrakeel om gezien en gehoord te worden. De duimpjescultuur is daar een voorbeeld van. Dat is jammer, want de mogelijkheid om van elkaar te leren en elkaar te stimuleren of juist uit te dagen tot dieper inzicht of ontwikkeling zit er niet in. Dus, duimen omhoog of je mond houden. Kritiek is hiermee verworden tot de inhoudsloze kreet.

Ik was niet van plan dat te doen. Indien ik denk dat er best een kritisch geluid mag klinken zal ik het niet nalaten dat ook te doen. Daarbij moet wel gezegd, dat die kritiek nooit negatief bedoeld is, maar juist opbouwend positief. Het gaat daarbij nooit om de simpele vergelijking van mooi of niet mooi. En ook de duim zal ik, zij het spaarzaam, blijven gebruiken.
0 Comments